Beschrijving
Grietje Keller heeft hoogstpersoonlijk de in Canada ontstane discipline van “Mad Studies” naar Nederland gehaald.
Wouter Kusters auteur Filosofie van de Waanzin
Gekkenkennis schudt je gedachten op, maakt je wakker en zet je op scherp.
Andries Baart grondlegger van de presentietheorie
Dit boek had ik graag eerder willen lezen.
Nienke van Samsbeek bestuurslid KOG
Grietje Keller is schrijver, onderzoeker en mede-oprichter van Stichting Perceval, waar zij sinds 2014 Mad Studies leesgroepen organiseert. Momenteel doet zij een promotieonderzoek over ervaringen met psychofarmaca bij het UMC Utrecht.
Lennert Ras –
Grietje Keller heeft maar een paar keer een ontwrichtende situatie meegemaakt, die ze zelf beschrijft als een situatie van supergeleiding. Verder heeft ze altijd gewoon meegedaan in de maatschappij. Helaas zie ik mn eigen ervaringen niet echt als een spirituele ervaring maar als een spiegel van een laag zelfbeeld. Ik hoor – vooral betrekkingswanen – altijd negatieve dingen over mezelf. De ervaringen van Grietje zijn heel anders.
De diagnose X die Grietje kreeg toen ze bij de crisisdienst om hulp vroeg in zo n situatie van supergeleiding, hielp haar niet verder en heeft ze naast zich neergelegd. Diagnoses hebben nog al een impact en veranderen de ‘client’ ingrijpend en werken ontwrichtend. Liever praat Grietje niet over ‘client’. Ze gebruikt voor zichzelf liever de geuzentitel Gek met een hoofdletter. Trots zijn op je deviant zijn, kan helpen om een weg te banen om gelijkwaardig behandeld te worden. Maar trotszijn op je Gek zijn, kan ook weer wegen versperren. Zo van daar hoeven we geen zorg of uitkering voor uit te keren. Er is nogal wat discriminatie. Grietje gebruikt daar de term Mentalisme voor. Een vorm van discriminatie waarbij mensen met (vermeende) psychische problemen als minder betrouwbaar of minder competent worden beschouwd en behandeld.
Discriminatie wordt aangevochten door veel emancipatiebewegingen zoals in de homoscene, vrouwenbeweging en door donkere mensen. Zij worden vaak gezien als killjoy omdat ze dingen aan de kaak stellen (zoals bijvoorbeeld de gouden koets en zwarte piet) en de dominante klasse confronteren met een ongemakkelijk gevoel. Zodat ze zo de dominante klasse hun geluk ontnemen. Zo houden hulpverleners zich graag voor dat ze goed bezig zijn, maar er zijn ook gewoon misstanden. Helaas is daardoor het werk van ervaringswerkers vaak ook niet goed mogelijk. Ze willen geen killjoy zijn en lopen tegen muren op. Instituties zeggen te willen veranderen, maar het is een wassen neus.
Zo waren er bijvoorbeeld al jaren geleden afspraken gemaakt over het minimaliseren van dwang in de ggz maar daar komt helaas ook niet echt wat van terecht. Ervaringswerk gaat soms helaas vooral of daardoor ook om het krijgen van status van de ervaringsdeskundige. In plaats van dingen aan de kaak stellen.
Grietje laat ook zien dat het psychiatrische discours vooral een aangelegenheid is van witte mannen. Donkere mensen worden erg gestigmatiseerd en bijvoorbeeld donkere mannen worden veel vaker gediagnostiseerd met de diagnose schizofrenie dan blanke mannen. Grietje beschuldigt zichzelf ook wel van een blinde vlek voor etnische discriminatie. Zij heeft de keuze soms ermee bezig te zijn en soms niet. Ze betrapte zichzelf erop dat haar madstudiegroepen toch vooral een witte aangelegenheid waren. Daarom probeerde ze kleurlingen aan te trekken voor haar groepen, maar die willen juist niet aangesproken worden op hun etniciteit.
Ook gaat het in Gekkenkennis over werk. Het ophouden van je eigen broek wordt nog steeds als zaligmakend gezien. Nu zijn er ook wel veel Gekken die werk hebben, maar moeten leven van een uitkering (waarvoor je dus diagnose X nodig hebt; net zoals voor het vergoed worden van zorg) wordt toch als minderwaardig ervaren. Mijn ervaring is ook zo. Toen ik tien jaar geleden erg druk was met vrijwilligerswerk en kleine betaalde baantjes had, werd ik veel hoger aangeslagen en was ik veel meer sexy dan nu, nu ik in een situatie zit, dat ik vaak niet verder kom dan een paar x in de week een klein wandelingetje en het me al niet goed lukt om vrijwilligerswerk vol te houden. Grietje pleit dan ook voor een basisinkomen en heeft liever een geefeconomie. Vaak wordt namelijk ook gewoon misbruik gemaakt van armen in loondienst. Bovendien met een basisinkomen kan je een beetje werken er bovenop. Want met een uitkering loont het vaak niet om een beetje te gaan werken.
Er is ook een hoofdstuk over sexualiteit. Maar Grietje weet zelf niet zo goed wat ze daarmee aanmoet. En haar verhoogde lustgevoelens, als ze in een situatie van supergeleiding is. Ze wilde met een groepje uit haar madstudiesgroep (een leesgroep over waanzin) hiermee aan de gang, maar dat is nog niet van de grond gekomen. Veel vormen van sexualiteit krijgen ook het etiket van een diagnose in de DSM (deze classificeert diagnoses) zoals sexverslaving. Zolang het binnen de perken blijft en vooral de voortplanting behelst is het wel ok. Gelukkig schijnt de DSM op zijn retour te zijn en is niet altijd meer maatgevend.
Gekkenkennis is een waanzinnig interessant boek, dat ik in 1 ruk heb uitgelezen. En dat terwijl ik sporadisch lees. Dus met mijn concentratievermogen is blijkbaar niets aan de hand. Het zet vooral ook aan het denken over je eigen vooroordelen. En laat je erbij stilstaan dat er in de maatschappij veel meer discriminatie is dan je denkt. Eerlijk gezegd voel ik me soms zelfs door mijn familie een beetje gestigmatiseerd. Bijvoorbeeld door de gedachte, dat ik niet weken achterelkaar druk kan zijn maar steeds weer dagen nodig zou hebben om bij te komen. Goed ik doe ook niet zo heel veel. Maar Grietje heeft mij in ieder geval aan het denken gekregen! De term psychiatric survivor, voor iemand die de psychiatrie heeft overleefd, gebruikt Grietje trouwens niet.
admin –
— Het siert Grietje Keller dat ze de onderwerpen in haar boek met een open, onderzoekende houding te lijf is gegaan. En dat ‘te lijf gaan’ demonstreert ze ook waar het gaat om de verhevigde gevoelens van verliefdheid en lust die ze zelf ervaart als ze in een staat van supergeleiding verkeert – inclusief de keerzijde daarvan: verhevigde (gevoelens van) kwetsbaarheid. Het hoofdstuk dat ze aan deze gevoelige materie wijdt toont bij uitstek de kwaliteit van dit boek: ondogmatisch zoeken naar zinnige, goed onderbouwde antwoorden op vragen die theoretisch lijken maar uiteindelijk gericht zijn op het vinden van handelingsalternatieven.
Lees de complete recensie op de site van Deviant. https://www.tijdschriftdeviant.nl/568-supergeleiding